ซิกน่า
สอบถามผลิตภัณฑ์โทร 0-2099-3999
TH Thai

พฤติกรรมหมายถึงอะไร ไขข้อข้องใจเกี่ยวกับการทำดี-ชั่วของมนุษย์

คนไม่ดี เราโทษเขาได้ทั้งหมดจริงหรือ ft.ชัยภัทร ชุณหรัศมิ์


“เพราะสมองของคนเรามีความซับซ้อน
พฤติกรรมที่หมายถึงความดี ความชั่วจึงถูกออกแบบมาให้ซับซ้อนตามไปด้วย”


Minute Pick Up

13.55 - พฤติกรรมบางอย่างของมนุษย์เกิดขึ้นจากการทำงานของสมอง
17.39 - สมอง พฤติกรรม และความสัมพันธ์ สามสิ่งที่เชื่อมถึงกันของมนุษย์
20.28 - พฤติกรรมด้านลบ บางครั้งไม่ได้เกิดจากนิสัย แต่เกิดจากสมอง
22.27 - เรื่องเล่าสนุกๆ ของสมองที่มีผลกับการกระทำ
25.02 - สมองสัมพันธ์อย่างไรกับความเครียด


Highlight

● พฤติกรรม หมายถึงการกระทำ การแสดงออก รวมไปถึงความคิด ความรู้สึกที่มนุษย์มักเปิดเผยออกมา ซึ่งมักถูกตัดสินให้เป็นไปใน 2 รูปแบบ คือ ความดีและความชั่ว

● มีหลายกรณีเหมือนกันที่มนุษย์ถูกตราหน้าว่าเป็นคนเลว เนื่องจากมีพฤติกรรมด้านลบปรากฏออกมา แต่ไม่น่าเชื่อว่า พฤติกรรมแย่ๆ ที่หมายถึงนั้นกลับมีที่มาจากความผิดปกติทางด้านสมอง

● สมอง จึงไม่ใช่แค่อวัยวะที่ควบคุมการทำงานของร่างกาย และความคิดเท่านั้น แต่สมองยังทำหน้าที่ควบคุมพฤติกรรมและความยับยั้งชั่งใจในการทำสิ่งต่างๆ ของมนุษย์ได้อีกด้วย


สำหรับคุณแล้วคำว่า พฤติกรรมหมายถึงอะไร...การกระทำ การลงมือ การแสดงออก ?


แน่นอนว่า ทั้งหมดที่กล่าวมากนั้นคือพฤติกรรม แต่จริงๆ แล้วพฤติกรรมมนุษย์นั้นไม่ได้หมายถึงแค่สิ่งที่แสดงออกมาในรูปแบบของการปฏิบัติอย่างเดียว แต่พฤติกรรมยังหมายถึงสิ่งที่อยู่ด้านในจิตใจของคนเราอย่างความคิด ทัศนคติ ความเชื่อ ตลอดจนความรู้สึกเองก็เป็นส่วนหนึ่งของพฤติกรรมเช่นกัน


และด้วยนิสัยของคนเรามักใช้การเปรียบเทียบเป็นเครื่องช่วยในการตัดสินใจ มนุษย์จึงทำการตัดสินใจสิ่งที่เรียกว่า พฤติกรรมออกเป็น 2 ด้านคือ ‘ความดี’ มาจากพฤติกรรมที่ดี และ ‘ความชั่ว’ พฤติกรรมที่เลวร้าย ซึ่งเกณฑ์ในการตัดสินว่าใครดีหรือใครชั่ว คือ ‘นิสัย’ ที่มักจะถูกโยงใยไปถึงการบ่มเพาะ หรือการสั่งสอนจากคนในครอบครัวเพียงอย่างเดียว ทั้งๆ ที่ยังมีปัจจัยอื่นอีกมากมายที่ส่งผลถึงพฤติกรรมมนุษย์ในแต่ละบุคคล


Jigsaw For Good Life ใน EP. 9 นี้ จึงขอนำเสนออีกหนึ่งปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมมนุษย์ที่ไม่ได้ก่อกำเนิดขึ้นมาจากนิสัย แต่เกิดขึ้นได้จากผลพวงความผิดปกติที่ทำให้หลายคนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่ผิดแปลกได้ง่ายๆ นั่นก็คือ ความผิดปกติจากการทำงานของสมองนั่นเอง

พฤติกรรมมนุษย์เกี่ยวข้องอย่างไรกับการทำงานของสมอง

เพราะสมองคืออวัยวะสำคัญที่ใช้ควบคุม ตัดสิน และเรียนรู้ของมนุษย์ สมองจึงมีความสัมพันธ์ทั้งในด้านของความคิด การกระทำ และจิตสำนึกของคนเรา ซึ่งเมื่อเกิดปัญหากับสมองในส่วนใดส่วนหนึ่งอาจทำให้สมดุลของการทำงานภายในร่างกายผิดแปลกไป ก่อให้เกิดพฤติกรรมหรือความนึกคิดที่ฟังดูแล้วเป็นเรื่อง ‘สุดโต่ง’ ได้อย่างไม่น่าเชื่อ

เช่น ใน Case Study ของผู้ป่วยที่เกิดความผิดปกติเกี่ยวกับปลายประสาทในสมอง ทำให้มีผลต่อความคิด อย่างในกลุ่มที่ประสบอุบัติเหตุแล้วเสียแขนหรือขาไป แต่หลังจากฟื้นขึ้นมาเขากลับรู้สึกว่ายังมีแขนขาอยู่ ซึ่งนี่ไม่ใช่อาการทางจิตที่เกิดจากความคาดหวังว่า ตนเองยังไม่เสียแขน แต่เป็นความรู้สึกจริงๆ ที่เกิดจากปลายประสาทของอวัยวะที่หายไปยังมีความรู้สึกอยู่ ก็เลยเป็นเหตุให้เหมือนมีความรู้สึกว่ายังมีแขน

นอกจากนี้ยังเกิดความผิดปกติที่ปลายประสาทส่วนคางที่อยู่ใกล้กับปลายประสาทแขนที่เสียไป ทำให้เมื่อสัมผัสที่คางเท่ากับการสัมผัสที่แขน ซึ่งทำให้ผู้ป่วยรู้สึกว่า แขนที่หายไปยังคงอยู่กับเขาไม่ได้ถูกตัดออกไปนั่นเอง

หรือในกลุ่มของคนที่มีความผิดปกติของสมองที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์ ใน Case ตัวอย่างเขาได้รับความกระทบกระเทือนทางสมองจนทำให้ต่อมของความผูกพันที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์มันขาดการเชื่อมต่อกันไป ทำให้หลงลืมความรู้สึกอบอุ่น ความรู้สึกรักที่มีต่อพ่อแม่

ซึ่งเมื่อเขาฟื้นและตื่นขึ้นมาเจอกับพ่อแม่ของตัวเอง กลับรู้สึกว่าทั้ง 2 คนคือตัวปลอม ทั้งๆ ที่ก็มองเห็นแล้วว่า ทั้ง 2 ท่านหน้าตาเหมือนกับพ่อแม่มากขนาดไหน แต่ก็ไม่สามารถยอมรับได้ว่า ทั้ง 2 ท่านที่มองเห็นอยู่นั้นคือพ่อแม่ตัวจริง

ส่วนอีก Case Study ที่น่าสนใจและเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมที่แปลกไปโดยตรงคือ การที่ผู้ชายคนหนึ่งที่เคยมีพฤติกรรมปกติ แต่อยู่มาวันหนึ่งเขากลับกลายเป็นโรคจิตสะสมรูปภาพโป๊ของเด็กๆ ซึ่งถือเป็นเรื่องอนาจาร ทำให้ถูกจับขึ้นศาลตัดสินเลยทีเดียว

แต่เมื่อตรวจสอบดีๆ กลับพบว่า ชายคนนี้ป่วยเป็นโรคลมชัก และมีก้อนเนื้อผิดปกติที่สมอง เมื่อทำการผ่าตัดไปแล้วพฤติกรรมแปลกๆ เหล่านั้นก็หายไป ซึ่งแสดงให้เห็นว่า หากสมองได้รับผลกระทบบางอย่างอาจทำให้พฤติกรรมต่างๆ ที่เราเคยทำผิดแปลกไปและทำให้คนที่เคยทำความดีกลายเป็นคนทำความชั่วในสายตาของคนทั่วไปได้จริง

นั่นแสดงว่า การตัดสินด้วยการใช้นิสัยที่ถูกบ่มเพาะมาจากพันธุกรรม หรือการเรียนรู้เพียงอย่างเดียวอาจไม่ใช่คำตอบ แต่อาจจะเป็นเรื่องของสมองเองด้วย ซึ่งก็ต้องตัดสินความผิดหรือถูกกันเป็นกรณีๆ ไปด้วย

ผลกระทบของโรคที่ทำให้สมองผิดปกติ

พูดถึง Case Study ใหญ่ๆ ที่ฟังดูแล้วอาจจะเกิดขึ้นกับคนได้ยากไปแล้ว คราวนี้มาพูดกันถึงเรื่องความผิดปกติของสมองที่สามารถเกิดขึ้นได้กับคนใกล้ตัว หรืออาจจะเกิดกับเราได้ง่ายๆ กับโรคที่ทำให้การทำงานของสมองมีโอกาสทำงานผิดปกติไป และนำไปสู่ผลเสียต่อร่างกายตามมา นั่นก็คือ โรคซึมเศร้า

ซึ่งทั้งโรคซึมเศร้านี้ถือเป็นโรคยอดฮิตของคนในทุกเพศ ทุกวัย ทุกสายอาชีพเลยก็ว่าได้ เนื่องจากในปัจจุบันนี้การใช้ชีวิตดูจะมีพื้นที่ให้พักผ่อนหย่อนใจน้อยลงเรื่อยๆ ซึ่งก็เกิดมาจากความคาดหวังจากตัวเองและผู้อื่นที่ร่วมด้วยช่วยกันกดดันทำให้เกิดภาวะเครียดและสะสมจนก่อให้เกิดโรคตามมาได้

โดยโรคซึมเศร้าจะมีปัจจัยที่เกี่ยวกับกรรมพันธุ์อยู่ด้วยบางส่วน แต่ส่วนหนึ่งก็มีความเชื่อมโยงไปถึงสารเคมีในสมองที่ไม่สมดุล ทำให้เมื่อเกิดอารมณ์เศร้าก็จะเศร้ามากจนไม่สามารถควบคุมอารมณ์เศร้าได้ อาจทำให้รู้สึกแย่ จนอยากตายได้ และถ้าเราไปเปลี่ยนแปลงสารเคมีบางอย่างก็ทำให้อาการดีขึ้นหรือว่าแย่ลงได้จากการใช้ยา

และด้วยความเชื่อมโยงของโรคกับเรื่องของสมองนี้เอง จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้คนบางคนที่มีชีวิตมีความสุขมาตลอดสามารถกลายเป็นโรคซึมเศร้าได้เหมือนกับคนที่เกิดโรคเครียด เนื่องจากสมองของคนใน 2 ประเภทเกิดความเปลี่ยนแปลงด้านปัจจัยความเครียด และความกดดันที่กระทบเข้ามาจนทำให้กลายเป็นโคซึมเศร้าและมีพฤติกรรมที่แปลกไปได้ในที่สุดเช่นเดียวกัน

สรุป

จะเห็นว่า นอกจากเรื่องนิสัยที่เรามักใช้เป็นตัวตัดสินว่าแต่ละบุคคลนั้นมีพฤติกรรมที่เข้าข่ายของคนดีหรือไม่ดีแล้ว ยังมีอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้พฤติกรรม ความคิด และจิตสำนึกของคนเราเปลี่ยนแปลงไปด้วยเช่นกันนั่นคือ สมอง

“รับชมแบบวิดีโอ”


“บทความที่เกี่ยวข้อง”