ความแตกต่างระหว่างบุคคลที่เกิดจากสมอง ส่งผลต่อความเข้าใจได้!

สมองทำให้เรามองโลกไม่เหมือนกัน ft.นพ.ชัยภัทร ชุณหรัศมิ์

 

“คำว่าถูกหรือผิด
เป็นสิ่งที่คนเราใช้สมองในการตัดสินและคิดขึ้นมา
จึงทำให้เราเกิดความแตกต่างระหว่างบุคคลทั้งด้านทัศนคติและความเข้าใจ”

 

Minute Pick Up ความแตกต่างระหว่างบุคคล

1.26 - ผลทางด้านสมองที่มีผลต่อความคิดและพฤติกรรม
6.55 - สมองกับความไม่สมบูรณ์แบบที่ส่งผลต่อความเข้าใจ
22.49 - อายุสัมพันธ์กับเรื่องสมองทำให้เกิดความแตกต่างระหว่างบุคคล
27.00 - สมองกับความรู้สึกทุกข์และสุขของคนเรา
31.17 - การดูแลพ่อและแม่ในยามสมองของท่านกำลังเปลี่ยนไป

 

Highlight ความแตกต่างระหว่างบุคคล

● การสะสมประสบการณ์ผ่านพื้นฐานการใช้ชีวิต สิ่งแวดล้อม หรือประสบการณ์ไว้ในสมอง ส่งผลให้เกิดความแตกต่างระหว่างบุคคลขึ้น ทำให้มนุษย์เรามีเหตุผลในการตัดสินใจและเข้าใจในสิ่งต่างๆ ที่แตกต่างกัน

● หากสมองเกิดความผิดปกติขึ้นอาจส่งผลโดยตรงทำให้เหตุผลที่เคยมีเกิดการบิดเบือน หรือเกิดการเสื่อมถอยอันเกิดจากโรคต่างๆ เช่น โรคสมองเสื่อม เป็นต้น

● เมื่อเกิดอาการผิดปกติทางด้านสมองผู้ป่วยจะไม่รู้ตัวและอาจจะเลือกการปฏิเสธอาการของโรค คนที่อยู่รอบตัวจะต้องใช้วิธีดูแลเป็นพิเศษเพื่อไม่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกว่าตนเองแตกต่าง เป็นภาระ หรือต่อต้านการรักษา

 

‘ความแตกต่างระหว่างบุคคล’ คือสิ่งที่คนเราต้องยอมรับ เนื่องจากไม่มนุษย์คนไหนบนโลกนี้ที่มีลักษณะในตัวเองทั้งภายในและภายนอกที่เหมือนกันแบบร้อยเปอร์เซ็นต์

 

สาเหตุที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะมนุษย์เรามีปัจจัยในการหล่อหลอมให้เกิดความแตกต่างระหว่างบุคคลอยู่หลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมรอบด้านที่กระตุ้นให้เกิดความเปลี่ยนแปลงภายในจิตใจและความคิด และปัจจัยทางธรรมชาติ เช่น พันธุกรรม กลุ่มเลือด โครงสร้างร่างกาย แต่ที่สำคัญที่สุดคงจะเป็นเรื่องของ ‘สมอง’ ที่มักมีอิทธิพลต่อพฤติกรรม ความคิด และความรู้สึกของคนเราเป็นอย่างมาก

 

และด้วยความสำคัญของสมองที่ไม่อาจมองข้าม Jigsaw For Good Life ใน EP. 8 นี้ จึงขอหยิบยกความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมองที่ทำให้เรามองสิ่งต่างๆ ในรูปแบบที่แตกต่างกันไป รวมถึงการสร้างความเข้าใจให้กับผู้ป่วยที่มีอาการผิดปกติทางสมองที่ทำให้พวกเขาเปลี่ยนแปลงการกระทำไป ในหัวข้อ ‘สมองทำให้เรามองโลกไม่เหมือนกัน’

ความแตกต่างระหว่างบุคคล ความคิดกับทัศนคติเริ่มต้นที่ ‘สมอง’

เคยสงสัยหรือไม่ว่า ทำไมความคิดของคนเราจึงไม่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน มีสาเหตุอะไรที่ทำให้เกิดความแตกต่างระหว่างบุคคลมากมายหลากหลายรูปแบบ และเพราะเหตุใดจึงทำให้มนุษย์เชื่อในสิ่งต่างๆ และตัดสินใจว่าถูกหรือผิดในชุดความคิดที่แตกต่างกัน

คำตอบของคำถามเหล่านี้คือคำสั้นๆ ง่ายๆ เลยนั่นก็คือ คำว่า ‘สมอง’ เนื่องจากสมองของคนเรานั้นประกอบไปด้วยเซลล์หลายร้อยล้านเซลล์ และเซลล์ทั้งหมดนี้จะทำงานเชื่อมโยงกันเป็นกลุ่มๆ โดยส่วนหนึ่งจะทำหน้าที่เก็บชุดข้อมูลจากประสบการณ์ต่างๆ ไว้ในสมอง ซึ่งชุดข้อมูลเหล่านี้มีผลต่อความคิด การเรียนรู้และการจดจำเพื่อทำสิ่งต่างๆ โดยประสบการณ์ที่สะสมมานั้นคือการรับรู้ ซึ่งถ้าเราเลือกที่จะยอมรับประสบการณ์เหล่านั้นจะกลายเป็นทัศนคติและความเชื่อ

แล้วถ้าวันหนึ่งเราได้รับประสบการณ์ใหม่ๆ มาและเลือกที่จะไม่รับรู้ ไม่ยอมรับ เนื่องจากเป็นประสบการณ์นั้นเป็นสิ่งที่ขัดกับข้อมูลชุดเดิมที่มีอยู่ในสมอง ก็จะทำให้เกิดความแตกต่างระหว่างบุคคลทางด้านความคิดในทันที และถ้าสมองในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความคิดเกิดความผิดปกติ ชุดความเชื่อของคนๆ หนึ่งก็อาจจะแปลกไปจากคนทั่วไป ซึ่งจะทำให้พฤติกรรมของคนเราแปลกไปด้วยเช่นเดียวกัน

 

ความสัมพันธ์ของสมองกับพฤติกรรมที่ผิดแปลกไป

นักวิจัยด้านสมองและนักประสาทวิทยาเชื่อว่า ‘สมอง’ ซึ่งเป็นบ่อเกิดของความคิดมีผลต่อพฤติกรรมของมนุษย์และสร้างความแตกต่างระหว่างบุคคลให้เกิดขึ้น ดูได้จาก Case Study ต่างๆ ทางการรักษาที่พบเห็นกันบ่อยๆ อย่างการเปลี่ยนพฤติกรรมไปโดยสิ้นเชิงของผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดด้านสมอง

ยกตัวอย่างเช่น จากคนเรียบร้อยกลายเป็นคนอารมณ์ร้อน หรือในกรณีที่ฟื้นขึ้นมาจากการรักษาแล้วไม่สามารถพูดได้แต่ยังเข้าใจ หรือในบางคนก็อาจจะเกิดอาการผิดปกติที่ทำให้ไม่รู้สึกสนใจในร่างกายตนเอง คิดว่าอวัยวะที่มีอยู่เป็นของคนอื่น เป็นต้น

ซึ่งพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไปเกิดขึ้นจากการที่สมองได้รับการกระทบกระเทือนจากอุบัติเหตุ หรือการเกิดความผิดปกติในสมองสำหรับผู้ป่วยในบางกลุ่ม เช่น โรคอัลไซเมอร์, โรคลมชัก, โรคพาร์กินสัน หรือโรคยอดฮิตอย่างไมเกรนก็อาจจะนำพาไปสู่อาการผิดปกติทางสมองและพฤติกรรมได้เหมือนกัน หากปล่อยให้เป็นอาการเรื้อรังเป็นระยะเวลานาน ฯลฯ

 

ทำความเข้าใจกับผู้ป่วยที่มีอาการเกี่ยวกับโรคทางสมอง

สำหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับด้านสมองอาจทำให้คนที่ต้องดูแลรู้สึกทุกข์และลำบากใจในการทำความเข้าใจกับกระบวนการทางความคิด ซึ่งถือเป็นอาการของโรคที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

โดยกลุ่มอาการของผู้ที่มีปัญหาทางสมองส่วนใหญ่จะมีปัญหาในด้านอารมณ์ พฤติกรรม รวมไปถึงการจดจำ เช่น อาการหลงลืม อารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ เกิดอาการระแวง บางรายไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ฯลฯ ซึ่งคนในครอบครัวจะต้องใช้พลังใจและความเข้าใจในการดูแลผู้ป่วยอย่างมาก แต่ถ้าหากสามารถสร้างความเข้าใจในอาการของโรค รวมถึงยอมรับกับความเปลี่ยนแปลงของผู้ป่วยได้ก็จะช่วยทำให้การดูแลรักษาเป็นไปได้ในทิศทางที่ดีขึ้น

เช่น ในกลุ่มผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ หลายคนอาจจะเจอกับอาการของพ่อแม่ที่อยู่ในภาวะสมองถดถอย ทำให้พวกท่านมีอาการเหมือนกับย้อนกลับไปอยู่ในช่วงวัยเด็ก ซึ่งถ้าคนในครอบครัวไม่เข้าใจในอาการของโรคก็มักจะดูแลผู้ป่วยด้วยภาวะจำยอม

แต่ถ้าหากทำความเข้าใจและเลือกวิธีการปฏิสัมพันธ์ที่ถูกต้อง โดยยอมรับว่า พวกท่านคือเด็ก การดูแลจึงต้องมากเป็นพิเศษ หลายอย่างที่ท่านทำไม่ได้ก็เหมือนกับช่วงเวลาที่เด็กคนหนึ่งทำไม่ได้ ซึ่งวิธีการคิดเช่นนี้จะช่วยทำให้เราละทิ้งเหตุผลและภาพจำของพ่อแม่ในแบบเดิมลง แล้วใช้ความรู้สึกในการดูแลพวกท่านให้มากขึ้น รวมถึงมองให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างบุคคลในแง่ที่ดี เท่านี้ก็จะช่วยลดความเครียดทั้งในตัวผู้ป่วยและทุกคนภายในบ้านได้ในระดับหนึ่งแล้ว

 

สรุป ความแตกต่างระหว่างบุคคล

สมอง คืออวัยวะสำคัญสำหรับมนุษย์ เพราะเป็นส่วนที่ใช้ในการคิด การควบคุม และการเรียนรู้ และก็เป็นสมองนี้เองที่สร้างความแตกต่างให้เกิดขึ้นระหว่างบุคคลแต่ละคน เนื่องจากคนเรามีชุดข้อมูลในด้านประสบการณ์ที่เลือกจะยอมรับแตกต่างกัน

ซึ่งผู้ป่วยหลายคนที่มีปัญหาเกี่ยวกับด้านสมอง อาจจะมีอาการของการมองโลกสลับด้านกับคนทั่วไป ทำให้มีความเข้าใจในเรื่องต่างๆ ที่คลาดเคลื่อน หรือเกิดพฤติกรรมที่แปลกไปจากแต่ก่อน และก่อให้เกิดความรู้สึกทุกข์ในตัวของผู้ป่วย และคนในครอบครัวที่ต้องดูแล เนื่องจากความไม่เข้าใจในอาการ

แต่เรื่องนี้สามารถแก้ไขได้ง่ายๆ ด้วยการเข้ารับการรักษาและคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่จะช่วยปรับระดับของอาการและให้คำแนะนำวิธีการในการดูแลอาการของผู้ป่วยในกลุ่มนี้ได้ดียิ่งขึ้น

“รับชมแบบวิดีโอ”

“บทความที่เกี่ยวข้อง”