ซิกน่า
สอบถามผลิตภัณฑ์โทร 0-2099-3999
TH Thai

เครียด ท้อ ซึมเศร้า...ลองปรึกษาปัญหาชีวิตเพื่อพัฒนาสุขภาพจิตให้แจ่มใสกับใครสักคนดูดีไหม?

ความลับในใจคุณบอกกับใครได้บ้าง ft.ดุจดาว วัฒนปกรณ์

 

“การเล่าความลับของปัญหาในชีวิต มันคือการสร้างวัฒนธรรมการเข้าหาและกระชับความสัมพันธ์อย่างหนึ่งของมนุษย์ เพราะไว้ใจเราถึงได้เล่า...”

 

Minute Pick Up

0.00 - ทำไมความลับถึงเป็นเรื่องที่บอกใครไม่ได้
3.45 - อาชีพนักจิตบำบัดมีหน้าที่ไขความลับและรับปรึกษาปัญหาชีวิตของคนอื่น
11.10 - เพดานของความลับเป็นเรื่องที่คน (หัด) รับฟังต้องทำความเข้าใจ
18.51 - วิธีการสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้คนใกล้ตัวรู้สึกไว้วางใจในการเล่าความลับของปัญหาให้ฟัง

 

Highlight

● ‘ปัญหาชีวิต’ กลายเป็นความลับที่ยากจะนำไปปรึกษาหรือบอกใคร นั่นเป็นสาเหตุที่ทำให้คนเราตกอยู่ในสภาวะเครียด วิตกกังวลและรู้สึกไม่ปลอดภัย จนนำไปสู่โรคทางใจและปัญหาสุขภาพจิตที่ยากจะแก้ไขในเวลาต่อมา

● ด้วยความรู้สึกเห็นต่าง, โดนตัดสิน และการได้รับคำแนะนำที่ไม่ตรงจุด ทำให้การปรึกษาปัญหาชีวิตกับคนใกล้ชิดเป็นเรื่องยาก ส่งผลต่อความสัมพันธ์บางอย่างที่ทำให้กลายเป็นความห่างเหินและไม่เข้าใจระหว่างกันในครอบครัว

นักบำบัดจิต จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก เพราะนอกจากจะเป็นสายอาชีพที่เชี่ยวชาญในด้านการให้คำปรึกษาปัญหาชีวิตแล้ว ยังเป็นผู้รับฟังที่มีเทคนิคการสร้างความไว้ใจ ซึ่งช่วยลดความเครียดในระหว่างการปรึกษาได้มากขึ้นอีกด้วย

 

ความเครียด ความกังวล และความไม่สบายใจ เป็นปัญหาในชีวิตที่ปกติเราต้องพบเจอและจำเป็นต้องเผชิญหน้า แต่ก็มีหลายครั้งที่เราพบเจอกับปัญหาแล้วไม่สามารถแก้ไขได้ จนกลายเป็นความทุกข์ในใจที่บอกกับใครก็ไม่ได้ เพราะกลัวว่าจะกลายเป็นภาระหรือได้รับความเห็นต่างที่ยากจะยอมรับกลับมาแบบไม่รู้ตัวจนท้ายที่สุดอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตและโรคทางใจที่ยากจะเยียวยา

 

Jigsaw For Good Life ใน EP. 3นี้ จึงอยากแบ่งเบาความทุกข์ที่คุณมีอยู่ ด้วยการเชิญคุณดุจดาว วัฒนปกรณ์ นักจิตบำบัดผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการสุขภาพจิตมาให้คำปรึกษาปัญหาชีวิตที่บอกใครไม่ได้ ในหัวข้อ “ความลับในใจคุณบอกกับใครได้บ้าง” 

 

มาดูกันดีกว่าว่า ในฐานะของนักจิตบำบัดจะให้คำแนะนำเกี่ยวกับการจัดการความรู้สึกด้านลบอันเป็นสาเหตุของปัญหาสุขภาพจิตเหล่านี้ได้อย่างไร และถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่มีคนใกล้ตัวกำลังมีปัญหาเจ็บป่วยทางจิตใจ คุณจะเริ่มต้นทำตัวเป็นผู้ให้คำปรึกษาที่ดีได้อย่างไร
เตรียมเปิดใจและฟังคำแนะนำดีๆ พร้อมกันได้เลย

 

‘ปัญหาชีวิต’ คือความลับที่ปรึกษาใครไม่ได้

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่มีความเครียดสะสมจากสภาพสังคมที่มีความสลับซับซ้อน ต้องทนอยู่ท่ามกลางเสียงตำหนิ ความขัดแย้ง หรือสถานการณ์ไม่คาดคิดต่างๆ จนวันหนึ่งรู้สึกทนไม่ไหว อยากจะปรึกษาปัญหาชีวิตหรือระบายความในใจนี้กับใครสักคน

แต่เมื่อหันไปรอบตัวกลับไม่พบพื้นที่ปลอดภัยที่จะเล่าความลับในใจเหล่านี้ให้ฟังได้ และในบางเรื่องราวอาจไม่สะดวกที่จะเปิดเผยกับคนใกล้ตัว เพราะคุณกลัวที่จะต้องกลายเป็นภาระ เป็นคนอ่อนแอ หรือเป็นคนในแบบที่คุณไม่เคยนึกอยากจะเป็นนั่นคือ การเป็นคนมีปัญหาด้านจิตใจ ซึ่งในประเทศไทยยังมองว่า อาการป่วยประเภทนี้เป็นเรื่องน่าอับอายเกินกว่าที่จะยอมรับได้

วิธีการหนึ่งที่หลายคนเลือกใช้จึงกลายเป็นการเก็บซ่อนความรู้สึกทุกข์ใจเอาไว้ไม่ให้ใครรู้ และหวังว่า เวลาจะเป็นเครื่องมือที่ช่วยเยียวยาจิตใจให้หายได้...แต่ในเรื่องนี้เวลาไม่ใช่ปัจจัยหลักที่สามารถช่วยคุณได้ เพราะการได้รับการปรึกษาปัญหาภายในใจกับใครสักคนต่างหากที่จะช่วยปัดเป่าความรู้สึกทั้งหมดให้หายไปได้อย่างแท้จริง

‘นักจิตบำบัด’ อาชีพของผู้รับปรึกษาปัญหาชีวิต

“ผมอึดอัด”

“หนูรู้สึกแย่”

“ไม่อยากมีชีวิตอยู่อีกแล้ว”

คำพูดเหล่านี้ไม่ใช่คำพูดที่จะสามารถระบายให้ใครฟังกันได้ง่ายๆ การรับฟังความลับที่ไม่อยากบอกใครนี้จึงกลายเป็นหน้าที่สำคัญของ ‘นักจิตบำบัด’ ผู้เชี่ยวชาญในสาขาจิตแพทย์หรือจิตวิทยาที่ใช้เวลาไปกับการพูดคุยหรือปรึกษาปัญหาชีวิตในด้านต่างๆ กับคนไข้ ซึ่งเป็นอาชีพที่คุณดุจดาวปฏิบัติมาตลอด และคุณดุจดาวก็เห็นถึงความสำคัญของการเปิดเผยความลับให้กับคนรอบข้างได้รู้บ้าง ซึ่งก็ถือเป็นวิธีการบำบัดจิตใจได้อีกทางหนึ่ง

‘ความลับเป็นเรื่องของจิตใจจึงกระทบกับความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลได้ง่ายขึ้น’

เพราะคงไม่มีใครอยากจะถูกปิดบัง หรือในฝ่ายของคนที่ต้องกักเก็บปัญหาไว้กับตัวเองก็น่าจะรู้สึกอึดอัดกับสภาวะที่เล่าเรื่องในใจให้คนใกล้ชิดฟังไม่ได้

ปัญหาชีวิตจึงไม่ใช่เรื่องที่กระทบแค่จิตใจเพียงอย่างเดียว แต่ยังสร้างความขัดแย้งให้เกิดขึ้นกับคนใกล้ตัว ซึ่งเกิดขึ้นมาจากความไม่เข้าใจในพฤติกรรมและความคิด จนสุดท้ายอาจกลายเป็นความห่างเหินในด้านความสัมพันธ์ที่ไม่กล้าพูดความรู้สึกที่แท้จริงให้กันฟัง

ดังนั้น การบอกเล่าความรู้สึกให้กับคนรอบข้างรู้จึงเป็นสิ่งสำคัญพอๆ กับการเข้าพบจิตแพทย์หรือนักจิตบำบัดเพื่อทำการรักษา เพราะนี่คือการแก้ไขปัญหาในชีวิตแบบระยะยาวและยั่งยืนที่สุด

นักจิตบำบัดแนะ 3 วิธีไขความลับในใจของคนใกล้ตัว

การที่จะทำให้ใครสักคนยอมปรึกษาปัญหาชีวิตหรือบอกความในใจให้ฟังได้ การปฏิบัติตัวเพื่อให้เกิดความไว้วางใจเป็นเรื่องสำคัญ

เพราะปัญหาส่วนใหญ่ของอาการเครียดและความกดดันที่มีนั้นเกิดจากการที่ไม่มีใครพร้อมที่จะรับฟังปัญหาอย่างจริงๆ จังๆ จนบานปลายไปสู่ความรู้สึกไม่ปลอดภัย และเลือกที่จะหลีกหนีการพูดคุยเพื่อเปิดใจ ซึ่งในที่นี้คุณดุจดาวก็ให้คำแนะนำในการสร้างความไว้วางใจ เพื่อรักษาอาการป่วยดังกล่าวด้วยหลักการทางจิตวิทยา ดังต่อไปนี้

พัฒนาสุขภาพจิตให้ดีขึ้นด้วยการรู้จักสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางจิตใจ​

พื้นที่ปลอดภัยทางจิตใจ เป็นสิ่งที่ต้องลงทุนสร้างขึ้นมา เพื่อทำให้เกิดสถานการณ์ทั้งฝ่ายผู้พูดและผู้ฟังกล้าที่จะเผชิญหน้า และยินยอมที่จะปรึกษาปัญหาชีวิตได้แบบสนิทใจ ซึ่งมีเทคนิคง่ายๆ ดังนี้

• เข้าหาและสร้างปฏิสัมพันธ์บ่อยๆ
นักจิตบำบัดได้กล่าวไว้ว่าถึงแม้จะเป็นเพื่อนสนิทหรือเป็นคนในครอบครัวเดียวกัน แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า เราจะสามารถพูดคุยกันได้ในทุกเรื่อง การกระชับความสัมพันธ์จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีลดช่องว่างและเพิ่มความสนิทสนม นอกจากนี้ยังทำให้มองเห็นทุกอารมณ์ความรู้สึกของอีกฝ่ายได้ในทุกสถานการณ์ ซึ่งนี่จะกลายเป็นพื้นฐานของการสร้างความรู้สึกไว้ใจ ส่งผลให้การเปิดใจเป็นไปอย่างง่ายดายมากขึ้น

• รับฟังอย่างตั้งใจ
‘การที่ใครสักคนยอมที่จะเปิดเผยส่วนลึกในจิตใจให้ฟังนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย’

และนี่จะเป็นเหมือนกระจกที่สะท้อนให้เห็นถึงความคิดของตัวเขา จนสุดท้ายปัญหาชีวิตและสุขภาพจิตจะคลี่คลายไปได้ด้วยตัวมันเอง เพราะผู้พูดได้ทบทวนความคิดของตัวเองจากการระบาย

• งดแสดงความเห็นของตัวเองเพื่อไม่ให้คำพูดของเรากระทบสุขภาพจิตของผู้พูด
มนุษย์ทุกคนมีศักยภาพในการคิดและหาทางออกของปัญหาด้วยตัวเอง เพียงแต่ในวันที่เหนื่อยล้าอาจทำให้มองไม่เห็นทางออกได้ชัดเจนมากนัก หน้าที่ของผู้ฟังที่ดีจึงไม่ใช่การเข้าไปช่วยแก้ปัญหาหรือแสดงความคิดเห็นใดๆ แต่ทำหน้าที่ให้ผู้พูดรู้สึกว่าเขาไม่ได้โดดเดี่ยว ไม่ได้เผชิญปัญหาเพียงลำพัง มีคนคอยรับฟังและปรึกษาปัญหาชีวิตนั้นด้วยความใจเย็น

เลือกใช้คำพูดให้เป็น

เราไม่ควรตัดสินว่าใครอ่อนแอ ใครไม่รักตัวเอง ใครคิดสั้น และแสดงออกไปด้วยคำพูดเชิงตำหนิ ถากถาง หรือการแนะนำในแบบที่ไม่รู้ เพราะเราไม่มีทางรู้ได้เลยว่าถ้าเราเจอปัญหาแบบเดียวกับเขาและอยู่ในสภาวะทางจิตใจแบบเดียวกัน เราจะทำแบบเดียวกับเขาหรือเปล่า

การเป็นที่ปรึกษาปัญหาชีวิตที่ดีจึงต้องหลีกเลี่ยงคำพูดและน้ำเสียงที่ใช้แล้วทำให้ผู้ฟังรู้สึกเหมือนโดนตัดสิน เช่น ใจเย็นๆ นะ, เรื่องแค่นี้เอง, ทำดีแล้วนะ, ทำไมไม่รักตัวเอง เป็นต้น

ถึงแม้คำพูดเหล่านี้จะดูเหมือนเป็นคำปลอบใจ แต่ถ้ามองในฐานะของผู้ฟังแล้วมันคือคำตัดสินที่บ่งบอกว่า เขากำลังทำในสิ่งที่ผิดปกติจากคนทั่วไป หลังจากนั้นเราจะไม่ได้รับความไว้ใจในการเป็นที่ปรึกษาเรื่องใดๆ อีก

ให้ความลับยังเป็นความลับต่อไป

หนึ่งในกติกาของการให้คำปรึกษาปัญหาชีวิตของนักจิตบำบัดคือ การที่จะเก็บทุกความลับของคนไข้ไว้ให้เป็นความลับต่อไป ดังนั้น การที่มีใครสักคนนำความลับของตัวเองมาเล่าให้ฟัง นั่นคือ การให้ความไว้ใจอย่างที่สุด เราจึงควรที่จะขอบคุณเขาและเคารพความรู้สึกทุกข์ใจนั้นด้วยการเก็บไว้เป็นความลับระหว่างคนสองคนมากกว่าการนำปัญหานี้ไปเล่าต่อ เพราะคนที่มารู้ทีหลังคงไม่รู้สึกสนุกกับการเป็นประเด็นการสนทนา เพราะมันบั่นทอนความไว้ใจระหว่างกันได้ง่ายอย่างไม่น่าเชื่อ

สรุป

เรื่องของการปรึกษาปัญหาชีวิตไม่ได้จำกัดหน้าที่อยู่แค่นักจิตบำบัด แต่ยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันกับคนรอบข้างที่กำลังเผชิญกับปัญหาสุขภาพจิตได้เสมอ เพียงแต่ต้องให้ความเคารพ ความใส่ใจ และสร้างความรู้สึกปลอดภัยให้เกิดขึ้นในทุกขณะที่รับฟังปัญหาจากใครสักคน

เพียงแค่นี้เราก็จะสามารถเข้าถึงตัวตนและรับรู้อารมณ์ความรู้สึกของคนที่อยู่ใกล้ชิดได้ดีขึ้น รวมถึงยื่นมือเพื่อช่วยเหลือพวกเขาได้อย่างทันท่วงทีในช่วงเวลาที่พวกเขารู้สึกไม่เหลือใคร อันจะทำให้สุขภาพจิตของทั้งตัวเราเองและคนรอบข้างพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้นตามลำดับ

“รับชมแบบวิดีโอ”

“บทความที่เกี่ยวข้อง”